· TangBoe · 1 min read
ทำไมต้องทำรายรับรายจ่าย? รู้จุดรั่ว ออมได้จริง และเครียดน้อยลง
ทำรายรับรายจ่ายช่วยให้เห็นว่าเงินไหลไปไหน รู้จุดรั่วเร็ว คุมงบได้จริง ออมได้แบบไม่ฝืน และลดความเครียดเรื่องเงิน พร้อมวิธีเริ่มแบบง่าย ๆ
ทำไมต้องทำรายรับรายจ่าย?
ถ้าเงินเดือนออกแล้วรู้สึกว่า “ยังไม่ได้ใช้อะไรเลย”
แต่พอผ่านไปแป๊บเดียว…ปลายเดือนกลับลุ้นทุกที 😅
คำตอบมักไม่ใช่ว่าเราหาเงินไม่เก่ง
แต่เป็นเพราะ เราไม่เคยเห็นภาพรวมรายรับรายจ่ายของตัวเองจริง ๆ
การทำรายรับรายจ่าย คือการเปลี่ยนจาก “เดา” ให้กลายเป็น “รู้”
และพอเริ่มรู้…การจัดการเงินจะง่ายขึ้นแบบจับต้องได้
ทำรายรับรายจ่ายคืออะไร?
รายรับรายจ่าย คือการบันทึกว่าในช่วงเวลาหนึ่ง (เช่น รายวัน/รายเดือน)
- มี รายรับ เข้าเท่าไหร่
- มี รายจ่าย ออกเท่าไหร่
- เงินออกไปอยู่ หมวดไหน
- แล้วสุดท้าย “เหลือ” เท่าไหร่
มันไม่ใช่บัญชีแบบนักบัญชี
แต่คือ “แผนที่” ที่บอกว่าเงินของเราเดินทางไปทางไหน
7 เหตุผลที่ควรทำรายรับรายจ่าย (และช่วยอะไรได้จริง)
1) เพราะถ้าไม่จด = เรากำลังเดาชีวิตการเงินอยู่
ประโยคที่เจอบ่อยมาก:
- “น่าจะใช้ไม่เยอะนะ”
- “เดือนนี้ไม่ได้ช้อปเลย”
- “คิดว่าเหลือแหละ”
แต่ความจริงคือ… ความรู้สึกมักหลอกเรา
การจดทำให้เราเห็นตัวเลขจริง และตัดสินใจได้แม่นขึ้น
2) เพราะมันช่วยจับ “จุดรั่ว” ได้เร็วมาก
จุดรั่วมักไม่ใช่ก้อนใหญ่
แต่เป็นเงินจุกจิกที่ออก “ถี่” เช่น
- ของกินเล่น/เดลิเวอรี่
- คาเฟ่/เครื่องดื่ม
- ค่าส่ง/ค่าธรรมเนียม
- Subscription ที่ลืมยกเลิก
- ช้อปเล็ก ๆ แต่บ่อย
รายการเดียวอาจดูไม่เยอะ
แต่พอรวมทั้งเดือน…บางคนเจอ “รั่วเป็นพันเป็นหมื่น” แบบไม่รู้ตัว
3) เพราะทำให้คุมงบรายเดือนได้จริง (ไม่ใช่คุมในหัว)
การคุมงบที่ไม่มีข้อมูล = คุมด้วยความตั้งใจล้วน ๆ
และความตั้งใจมักแพ้ชีวิตจริง 😅
พอมีข้อมูลรายรับรายจ่าย เราจะเริ่มเห็นว่า
- หมวดไหนควรตั้งงบ
- หมวดไหนควรเผื่อไว้ (กันพัง)
- เดือนนี้เกินเพราะอะไร
4) เพราะช่วยให้ “ออมได้จริง” แบบไม่ฝืน
หลายคนตั้งใจออม แต่ปลายเดือนเงินไม่เหลือ
เพราะใช้สูตรนี้อยู่:
รายได้ - รายจ่าย = เงินออม
พอรายจ่ายแทรกเข้ามา เงินออมก็หาย
ลองสลับเป็น:
รายได้ - เงินออม = เงินสำหรับใช้จ่าย
เริ่มออมเล็ก ๆ ก่อน (เช่น 3–5%) แล้วค่อยเพิ่ม
แค่เปลี่ยนลำดับ การออมจะ “เกิดขึ้นจริง” มากขึ้น
5) เพราะลดความเครียดเรื่องเงินแบบจับต้องได้
ความเครียดส่วนหนึ่งมาจาก “ไม่รู้สถานการณ์”
- ไม่แน่ใจว่าเหลือพอไหม
- กลัวค่าใช้จ่ายก้อนใหญ่
- รู้สึกผิดทุกครั้งที่ใช้เงิน
พอทำรายรับรายจ่าย เราเห็นภาพรวมชัดขึ้น
ความกังวลจะลดลง เพราะเราเริ่มวางแผนได้
6) เพราะเป็นพื้นฐานของการปลดหนี้
อยากปิดหนี้ไว ต้องรู้ก่อนว่า
- รายได้จริงเท่าไหร่
- ค่าใช้จ่ายจำเป็นเท่าไหร่
- มี “ส่วนต่าง” เท่าไหร่ที่จะเอาไปโปะหนี้ได้
ถ้าไม่ทำรายรับรายจ่าย เราจะไม่รู้ว่า “มีแรงโปะ” แค่ไหนจริง ๆ
7) เพราะเป็นจุดเริ่มต้นของทุกเป้าหมายการเงิน
ไม่ว่าคุณอยาก…
- มีเงินฉุกเฉิน
- เก็บเงินเที่ยว/ซื้อของชิ้นใหญ่
- วางแผนภาษี
- เริ่มลงทุน
ทุกอย่างเริ่มจากการรู้ “ตัวเลขพื้นฐาน” ของตัวเองก่อนเสมอ
ต้องจดละเอียดแค่ไหนถึงจะพอ?
คำตอบคือ: พอให้ทำต่อได้
ถ้าละเอียดจนไม่อยากจด = ไม่คุ้ม
เริ่มแบบขั้นต่ำได้เลย:
- จดว่า “จ่ายอะไร” + “เท่าไหร่” + “หมวด”
- ไม่ต้องยาว ไม่ต้องสวย
- ความต่อเนื่องสำคัญกว่าความเป๊ะ
วิธีเริ่มทำรายรับรายจ่ายสำหรับมือใหม่ (ไม่ให้เลิกใน 3 วัน)
ขั้นที่ 1: เริ่มจาก “จดรายจ่ายอย่างเดียว” 7 วัน
อย่าเพิ่งตั้งงบ อย่าเพิ่งซีเรียส
แค่ทำให้เห็นพฤติกรรมก่อน
ขั้นที่ 2: ใช้หมวดง่าย ๆ 5 หมวดพอ
- อาหาร/เครื่องดื่ม
- เดินทาง
- บิล/ผ่อน/ของจำเป็น
- ส่วนตัว/ช้อป
- อื่น ๆ
หมวดเยอะไป = เลิกง่าย
ขั้นที่ 3: ทำให้การจดเร็วที่สุด
กติกาง่าย ๆ:
- ต่อรายการใช้เวลาไม่เกิน 30 วินาที
- ถ้านานเกิน ให้ลดรายละเอียดทันที
Challenge 14 วัน: จับจุดรั่วให้เจอแบบไม่ดราม่า
ทำตามนี้พอ:
- จดทุกครั้งที่มีรายจ่าย (สั้น ๆ ก็ได้)
- ติดแท็ก #เผลอ ให้รายจ่ายจุกจิก (ของกินเล่น/ค่าส่ง/ช้อปเล็ก ๆ)
- ครบ 14 วัน เปิดดูยอดรวมแท็ก #เผลอ
คุณจะเห็นชัดเลยว่า “เงินรั่ว” อยู่ตรงไหน
และแก้ได้แบบไม่ต้องฝืนเยอะ
สรุป: ทำรายรับรายจ่ายแล้วได้อะไร?
- รู้ว่าเงินไหลไปไหน (ไม่ต้องเดา)
- จับจุดรั่วได้เร็ว
- คุมงบรายเดือนได้จริง
- ออมได้แบบไม่ฝืน
- เครียดน้อยลง เพราะเห็นภาพรวม
- วางแผนปลดหนี้/เป้าหมายอื่น ๆ ได้ง่ายขึ้น
ไม่ต้องเก่งการเงินทันที
แค่เริ่มให้ได้ และทำต่อได้เรื่อย ๆ เดี๋ยว “โบ้” ช่วยเอง 🐶💸
เริ่มจดรายการแรกได้ที่
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ทำรายรับรายจ่ายต้องทำทุกวันไหม?
ถ้าทำได้ทุกวันจะดีที่สุด แต่ถ้ายังไม่ไหว เริ่มจากจดเฉพาะวันที่มีรายจ่ายเยอะ หรือสรุปทุก 2–3 วันก็ได้ ความต่อเนื่องสำคัญกว่า
จดรายรับรายจ่ายใน Excel ได้ไหม?
ได้แน่นอน แต่หลายคนเลิกเพราะเปิดไฟล์ยาก/กรอกยาว แอปจะช่วยให้จดไวขึ้นและกลับมาดูภาพรวมได้ง่ายกว่า
ทำรายรับรายจ่ายแล้วออมได้ทันทีไหม?
ไม่จำเป็นต้องทันที แต่คุณจะ “เห็นจุดรั่ว” เร็วขึ้นมาก และพอเห็นแล้ว การออมจะเริ่มเกิดขึ้นจริงได้ง่ายขึ้น
เริ่มจากหมวดอะไรดีที่สุด?
เริ่มจากหมวดที่จ่ายทุกวันก่อน เช่น อาหาร/เครื่องดื่ม หรือเดินทาง เพราะจดง่ายและเห็นผลเร็ว