รายได้ไม่แน่นอนจัดการยังไง? แผนคุมเงินสำหรับฟรีแลนซ์และคนทำงานอิสระ

ถ้ารายได้ไม่เท่ากันทุกเดือน จะคุมเงินยังไงดี?

ฟรีแลนซ์ เจ้าของกิจการเล็ก ๆ หรือคนที่มีค่าคอมมิชชัน คือกลุ่มที่มักโดนถามว่า “ทำยังไงให้เงินพอทุกเดือน?” เพราะรายได้ขึ้นลงตลอด แถมค่าใช้จ่ายส่วนใหญ่ดันคงที่ (ค่าเช่า บิล ผ่อน ฯลฯ) ทำให้หลายคนรู้สึกว่าคุมเงินไม่ได้สักที

ข่าวดีคือ รายได้ไม่แน่นอนก็วางระบบเงินให้เสถียรได้ แค่ต้อง “จัดกระแสเงินสด” ให้เป็นคิวชัด ๆ ว่าเงินที่เข้ามาจะไปอยู่ตรงไหนก่อน และมีตัวช่วยให้เรามองเห็นตัวเลขจริง

ถ้ายังไม่แน่ใจว่าจะเริ่มจดยังไง แนะนำอ่านนี่ก่อน: ทำไมต้องทำรายรับรายจ่าย?

Step 1: รู้ “ค่าใช้จ่ายฐาน” ของตัวเองก่อน

รายได้ผันผวน แปลว่าต้องยึด “ค่าใช้จ่ายฐาน” ให้แน่น โดยเฉพาะรายการที่ต้องจ่ายแน่ ๆ ทุกเดือน

1. จดรายการที่จำเป็นทั้งหมด (บ้าน/ผ่อน/บิล/ค่าเดินทางขั้นต่ำ/อาหารพื้นฐาน)
2. รวมยอด = Minimum Monthly Need หรือ “ค่าใช้จ่ายฐาน”
3. ใส่หมวดใน TangBoe ให้ชัด เพื่อดูว่าอะไรคือของจำเป็นจริง ๆ

ถ้ายังไม่มีหมวดที่ลงตัว ลองใช้ชุดเริ่มต้น: หมวดรายจ่ายควรมีอะไรบ้าง?

เป้าหมายของขั้นนี้คือ “รู้ตัวเลขที่ต้องรอด” ก่อนจะคิดเรื่องอื่น

Step 2: จ่ายเงินให้ตัวเองแบบ “เงินเดือน” จากค่าเฉลี่ย

หลายคนตกม้าตายเพราะใช้เงินทันทีที่เข้ามา วิธีที่ทำให้ชีวิตเสถียรขึ้นคือ “ตั้งเงินเดือนให้ตัวเอง” จากค่ากลางของรายได้ย้อนหลัง

1. ดูรายรับย้อนหลัง 3–6 เดือนใน TangBoe
2. คำนวณรายได้เฉลี่ยแบบ Conservative (ตัดยอดสูงสุดทิ้ง 1 เดือน)
3. กำหนดว่าแต่ละเดือนจะโอนเข้าบัญชีใช้จ่ายหลักเท่าไหร่ (เท่ากับรายได้เฉลี่ย หรือมากกว่าค่าใช้จ่ายฐานเล็กน้อย)
4. รายได้ที่เกินจากเงินเดือนให้เก็บไว้ในบัญชี Buffer แยก

แนวคิดง่าย ๆ: เงินเข้าเท่าไหร่ไม่สำคัญ ขอให้กระเป๋าที่ใช้จ่ายประจำมีเงินเท่าเดิมทุกเดือน

Step 3: สร้าง “กองกันชนรายได้” อย่างน้อย 3 เดือน

เงินเดือนที่โอนให้ตัวเองจะเสถียรก็ต่อเมื่อมี Buffer รองรับ รายได้สูงเดือนหนึ่งควรเก็บมาตุนไว้ก่อน ไม่ใช่เอาไปใช้หมด

เป้าหมายของกองกันชน = 3–6 เท่าของ “เงินเดือนที่จ่ายให้ตัวเอง”

• เดือนรายได้มาก ⇒ เก็บเข้ากองกันชน
• เดือนรายได้ตก ⇒ ดึงจากกองกันชนมาเติมให้เงินเดือนเท่าเดิม

กองนี้คนละเรื่องกับ “เงินฉุกเฉิน” ที่ใช้เวลาเกิดเหตุไม่คาดคิดนะครับ ถ้ายังไม่มีเงินฉุกเฉิน อ่านต่อ: เงินฉุกเฉินควรมีเท่าไหร่?

Step 4: ใช้ระบบซอง/หมวดช่วยกันเงินไม่รั่ว

พอมีเงินเดือนเป็นของตัวเองแล้ว ขั้นต่อไปคือจัดซองสำหรับค่าใช้จ่ายหลัก เพื่อไม่ให้เงินไหลปนกัน

• ซองจำเป็น: ค่าเช่า บิล ผ่อนต่าง ๆ
• ซองธุรกิจ/ต้นทุนงาน: ค่าอุปกรณ์ ค่าการตลาด ภาษีที่ต้องกัน
• ซองไลฟ์สไตล์: กินเที่ยว ช้อป ความสุขเล็ก ๆ
• ซองเป้าหมาย: เก็บเงินก้อน/ลงทุน/การศึกษาต่อ

ใน TangBoe ใช้วิธีตั้งหมวด + ตั้งงบรายหมวดเพื่อเตือนตัวเองได้ อ่านคู่มือ: ตั้งงบรายเดือนแบบทำได้จริง

Step 5: วางคิวเงินเข้าแบบ 4 ลำดับ

ทุกครั้งที่ได้เงินก้อนใหม่ ลองเดินตามคิวนี้:

1. ภาษีและต้นทุนงาน – กันไว้ก่อน เพื่อไม่ให้พอถึงกำหนดยื่นภาษีแล้วต้องวิ่งหาเงิน
2. เติมกองกันชน – ถ้า Buffer ยังไม่ถึงเป้า เติมให้ครบ (อย่างน้อย 3 เดือนของเงินเดือนตัวเอง)
3. จ่ายเงินเดือนตัวเอง – โอนเข้าบัญชีใช้จ่ายประจำให้เท่ากับตัวเลขที่ตั้งไว้
4. ออม/ลงทุน/โบนัสตัวเอง – อย่างน้อย 10–20% ของรายได้ที่เหลือค่อยกระจายให้เป้าหมายอื่น

ลำดับนี้ทำให้เราไม่เผลอใช้เงินก้อนใหญ่ในสิ่งที่ไม่จำเป็นก่อน และช่วยให้ “ค่าใช้จ่ายฐาน” รอดก่อนเสมอ

Step 6: สรุปเงินทุกสิ้นเดือน แม้รายได้ไม่คงที่

จดอย่างเดียวไม่พอ ต้อง “สรุป” ด้วย ถึงจะรู้ว่าแผนเวิร์กไหม

สิ้นเดือนใช้เช็กลิสต์นี้:

• รายได้เดือนนี้เท่าไหร่? (เทียบกับเฉลี่ย)
• เงินเดือนที่โอนให้ตัวเองยังพอไหม?
• กองกันชนเพิ่ม/ลดเท่าไหร่?
• หมวดไหนจ่ายเกิน? ซองไหนยังเหลือ?
• มีรายจ่าย #เผลอ มากน้อยแค่ไหน?

ทำตามเช็กลิสต์ 10 นาทีได้จาก: สรุปการเงินสิ้นเดือนดูอะไรบ้าง?

Tips เพิ่มเติมสำหรับคนรายได้ผันผวน

• แยกบัญชีส่วนตัวกับบัญชีงาน ให้ชัด โอนเงินเดือนออกจากบัญชีงานเหมือนจ่ายเงินพนักงาน
• ใช้แท็ก #เผลอ กับรายจ่ายจุกจิกที่เกิดบ่อย จะได้รู้ว่ากองไหนควรลดก่อน: วิธีหาจุดรั่วเงิน
• อย่าลืมวางแผนช่วงโลว์ซีซัน ดูข้อมูลย้อนหลังว่าเดือนไหนรายได้มักตก จะได้เตรียมกองกันชนไว้ล่วงหน้า
• ทำโปรเจกต์ใหญ่ให้มีการแบ่งจ่าย (Milestone) เพื่อลดความเสี่ยงที่รายได้มาทีเดียวตอนจบงาน
• กันเงินภาษี 5–10% เมื่อได้เงินทุกครั้ง แล้วโอนไว้บัญชีที่ไม่แตะต้อง

สรุป: รายได้ไม่แน่นอนก็มั่นคงได้ ถ้าเรากำหนดระบบเอง

1. รู้ค่าใช้จ่ายฐานให้ชัด
2. ตั้งเงินเดือนให้ตัวเองจากรายได้เฉลี่ย
3. สร้างกองกันชน 3–6 เดือน
4. ใช้ซอง/หมวดช่วยกันเงินไม่รั่ว
5. เดินตามคิวเงินเข้า 4 ขั้นทุกครั้งที่ได้เงิน
6. สรุปสิ้นเดือนเพื่อปรับแผนต่อ

เครื่องมือที่ช่วยได้คือการจดและดูภาพรวมแบบง่าย ๆ ซึ่ง TangBoe ตั้งใจทำให้สบายตาและใช้ง่ายทุกวัน ลองให้โบ้ช่วยคุณจัดคิวเงินได้ที่ app.tangboe.com 🐶💸