ค่าใช้จ่ายไม่ประจำคืออะไร? วิธีวางแผน Irregular Expenses แบบง่าย

ค่าใช้จ่ายไม่ประจำคืออะไร

Irregular Expenses คือรายจ่ายที่ ไม่ได้เกิดทุกเดือน แต่มาเป็นรอบ ๆ แล้วมักมาก้อนใหญ่ เช่น

• ประกันรถ / ประกันสุขภาพ
• ค่าซ่อมบำรุงรถหรือบ้าน
• ค่าเดินทางกลับบ้าน / เทศกาล
• ของขวัญ งานแต่ง งานบุญ
• ค่าธรรมเนียมรายปีต่าง ๆ

ปัญหาคือพอถึงเวลาจ่ายจริง งบรายเดือนพังทันที 😅

ทำไมรายจ่ายไม่ประจำถึงทำให้งบพังง่าย

งบรายเดือนส่วนใหญ่ถูกออกแบบจากรายจ่ายที่ “เกิดเป็นประจำ” เช่น ค่าเช่า ค่าโทรศัพท์ ค่าเดินทาง หรืออาหาร

แต่พอมีรายจ่ายก้อนใหญ่โผล่มา เช่น ประกันรถ 12,000 บาท เงินเดือนเดือนนั้นจะถูกดูดไปทันที และเกิด 2 อย่างพร้อมกัน

1. ต้องใช้เงินสำรอง/บัตรเครดิต
2. งบรายเดือนที่ตั้งไว้พังทั้งระบบ

ถ้าวางแผนล่วงหน้าได้ งบจะไม่สะดุด และไม่ต้องลุ้นทุกครั้งที่ถึงกำหนด

รายจ่ายไม่ประจำมีอะไรบ้าง (เช็กลิสต์เร็ว ๆ)

• ประกันรถ / พรบ.
• ประกันสุขภาพ / ประกันชีวิต
• ค่าตรวจสุขภาพประจำปี
• ค่าเปลี่ยนยาง / ซ่อมบำรุงใหญ่
• ค่าเรียน/คอร์สที่จ่ายเป็นก้อน
• ค่าเดินทางท่องเที่ยวปีละ 1-2 ครั้ง
• ของขวัญ / งานบุญ / งานแต่ง

ถ้ายังไม่แน่ใจ ลองดูเช็กลิสต์นี้: รายจ่ายรายปีที่มักลืม

แบ่งประเภทตาม “รอบจ่าย” จะเห็นภาพชัดขึ้น

การแบ่งตามรอบจ่ายช่วยให้คำนวณง่ายขึ้น และกันเงินได้พอดี

• รายปี: ประกันรถ, ค่าธรรมเนียมรายปี
• รายครึ่งปี: ค่าสมาชิก, บำรุงรักษาอุปกรณ์
• รายไตรมาส: ค่าตรวจสุขภาพบางรายการ
• ราย 2-3 ปี: เปลี่ยนยางรถ, ซ่อมหลังคา

การรู้รอบจ่ายทำให้รู้ว่า “ต้องกันเงินอีกกี่เดือน”

วิธีหาค่าใช้จ่ายไม่ประจำจากชีวิตจริง

ถ้าคิดไม่ออก ให้เริ่มจากการ “ย้อนดู” ก่อน

1. ดูรายการย้อนหลัง 12-24 เดือน
2. ลิสต์รายการที่เป็นเงินก้อนใหญ่
3. ใส่เดือนที่ต้องจ่ายซ้ำอีกครั้ง
4. ตรวจสอบปฏิทิน (เทศกาล/ค่าเรียน/ต่ออายุ)

ถ้าคุณจดรายรับรายจ่ายอยู่แล้ว จะง่ายมาก ถ้ายังไม่เริ่ม ลองอ่าน: เริ่มจดรายรับรายจ่ายยังไงให้ไม่เลิก

วิธีคำนวณแบบง่าย (หารเป็นรายเดือน)

1. รวมยอดรายจ่ายไม่ประจำทั้งหมดต่อปี
2. หารด้วย 12 = งบที่ควรกันไว้ต่อเดือน

ตัวอย่าง

• รวมรายปี 24,000 บาท
• 24,000 ÷ 12 = 2,000 บาท/เดือน

แปลว่า กันไว้เดือนละ 2,000 แล้วงบจะไม่พังเมื่อถึงกำหนดจ่ายจริง

ถ้ารายการไหนต้องจ่ายในอีก 6 เดือน ก็หารด้วย 6 แทน จะกันเงินได้พอดีกับเวลา

ทำกองทุนย่อยให้ชัด (Sinking Fund)

กองทุนย่อยคือ “ถังเงินแยก” สำหรับรายจ่ายแต่ละหมวด เช่น ถังประกันรถ / ถังซ่อมบ้าน / ถังท่องเที่ยว

ข้อดีคือคุณจะรู้ว่าเงินก้อนนั้น “มีไว้ใช้เรื่องอะไร” และไม่เผลอใช้ผิดวัตถุประสงค์

อ่านวิธีแบบละเอียด: กองทุนย่อย (Sinking Fund) คืออะไร

ตัวอย่างตารางกองทุนย่อยแบบเข้าใจง่าย

สมมติคุณมีรายจ่ายไม่ประจำดังนี้

• ประกันรถ 12,000 บาท/ปี (จ่ายเดือน ส.ค.)
• ทริปเที่ยว 9,000 บาท/ปี (จ่ายเดือน ธ.ค.)
• ซ่อมบำรุงบ้าน 6,000 บาท/ปี (จ่ายเดือน เม.ย.)

คำนวณแบบง่าย

• ประกันรถ: 12,000 ÷ 12 = 1,000 บาท/เดือน
• ทริปเที่ยว: 9,000 ÷ 12 = 750 บาท/เดือน
• ซ่อมบ้าน: 6,000 ÷ 12 = 500 บาท/เดือน

รวมกัน = 2,250 บาท/เดือน

นี่คือเงินที่ต้องกันไว้ “ก่อนเริ่มใช้จ่ายรายเดือนอื่น ๆ”

ถ้าเงินตึง ควรเริ่มยังไง

ไม่ต้องเริ่มครบทุกกองก็ได้ ให้เริ่มจากสิ่งที่ “กระทบหนักสุด”

• เริ่มกันเงินน้อย ๆ ก่อน เช่น 300-500 บาท/เดือน
• เลือกแค่ 1 รายการที่สำคัญที่สุดก่อน
• ค่อยเพิ่มเมื่อรายได้ดีขึ้น

ถ้าคุมงบรายเดือนให้พอหายใจได้ก่อน จะทำส่วนนี้ง่ายขึ้น: ตั้งงบรายเดือนแบบทำได้จริง

วิธีจัดลำดับความสำคัญ (ต้องมี / อยากมี / ถ้ามีเงินค่อยมี)

ช่วยให้ไม่เครียดและไม่หลุดงบ

• ต้องมี: ประกันรถ, ค่าเรียนลูก, ค่าซ่อมจำเป็น
• อยากมี: ทริปเที่ยว, ของขวัญพิเศษ
• ถ้ามีเงินค่อยมี: ซื้อของชิ้นใหญ่ที่เลื่อนได้

ถ้าทำงบแล้วตึง ให้ตัดจากกลุ่ม “ถ้ามีเงินค่อยมี” ก่อน

รายได้ไม่แน่นอนจะกันยังไง

ถ้ารายได้ผันผวน ให้ยึดรายได้ขั้นต่ำเป็นฐาน แล้วกันเงินตามฐานนั้นก่อน ค่อยเติมเพิ่มเมื่อเดือนนั้นรายได้ดี

ตัวอย่าง

• รายได้ขั้นต่ำ 20,000
• กันรายจ่ายไม่ประจำ 1,000
• เดือนรายได้ดีเพิ่มอีก 500-1,000 เพื่อชดเชย

อ่านแนวทางแบบรายรับไม่แน่นอน: จัดการรายได้ไม่ประจำ

วิธีใช้ tangboe ให้ช่วยคุมรายจ่ายไม่ประจำ

• แยกหมวดรายจ่ายไม่ประจำให้ชัด (ประกัน/ซ่อม/ท่องเที่ยว)
• ตั้งเป้าหมายกองทุนย่อย พร้อมกำหนดเดือนที่ต้องจ่าย
• จดทุกครั้งที่มีรายจ่ายก้อนใหญ่
• ทบทวนทุกเดือนว่ากองทุนย่อยยังพอไหม

ถ้าอยากเริ่มจดแบบง่าย ๆ: เริ่มจดรายรับรายจ่ายยังไงให้ไม่เลิก

ปัญหาที่เจอบ่อย และวิธีแก้

• ลืมใส่รายจ่ายไม่ประจำในงบ → ทำเช็กลิสต์รายปีไว้ก่อน
• ประเมินต่ำเกินไป → เผื่อ 10-20% สำหรับความคลาดเคลื่อน
• กันเงินไว้ แต่เอาไปใช้เรื่องอื่น → แยกกองทุนย่อยให้ชัด
• รายจ่ายมาเร็วกว่าที่คิด → ปรับเพิ่มเงินกันในเดือนถัดไป

ค่าใช้จ่ายไม่ประจำต่างจากเงินฉุกเฉินยังไง

รายจ่ายไม่ประจำ “คาดเดาได้” ว่ามีแน่ เช่น ประกัน เงินฉุกเฉินคือเหตุที่คาดไม่ได้ เช่น ป่วย/ตกงาน

ถ้าไม่มีเงินฉุกเฉินเลย ให้เริ่มเก็บขั้นต่ำก่อน: เงินฉุกเฉินควรมีเท่าไหร่

คำถามที่พบบ่อย

ควรกันเงินไว้กี่เปอร์เซ็นต์ของรายได้

เริ่มที่ 5-10% ก่อนก็พอ แล้วค่อยปรับตามจริง

ถ้าลืมกันงบมาหลายเดือน ทำยังไงดี

เริ่มกันจากวันนี้เลย แล้วค่อยทยอยเติม ไม่ต้องกดดัน

ต้องแยกบัญชีธนาคารไหม

ไม่จำเป็น แต่ถ้าแยกแล้วช่วยให้ไม่เผลอใช้ก็ทำได้

สรุป

Irregular Expenses เป็นตัวการทำให้งบพังบ่อยที่สุด แต่แก้ง่ายมาก แค่ ลิสต์-เฉลี่ย-กันไว้ทุกเดือน

สรุปขั้นตอนแบบสั้น ๆ

1. ลิสต์รายจ่ายไม่ประจำให้ครบ
2. หารเป็นรายเดือนตามรอบจ่าย
3. แยกกองทุนย่อยให้ชัด
4. กันเงินก่อนเริ่มใช้จ่ายอื่น
5. ทบทวนทุกเดือนและปรับตามจริง

เริ่มลิสต์วันนี้ แล้วชีวิตการเงินจะนิ่งขึ้นแบบรู้สึกได้